Peuterpuberteit

Hieronder lees je een van de belangrijkste dingen die ik heb ontdekt in het werken met jonge kinderen:

Zorg dat je op tijd bent met duidelijkheid bieden en doe dat vanuit je kracht: rustig en zeker, ‘langs je neus weg’, met liefde en humor.

Het gaat bij jonge kinderen bovenal om de wilsontwikkeling. Ze dagen je uit op te houden redelijk te zijn, op te houden met ze mee te voelen en op te houden ze alle ruimte te geven. Ze willen jouw kracht zien. Waarom? Omdat de wereld voor hen steeds groter wordt en dus enger, omdat ze steeds meer willen proberen, verder willen gaan en telkens meer kunnen dan eerst. Hoe moet dat met een ouder die zijn/haar kracht niet laat zien? Dat kan niet. Daarom drammen ze net zolang door tot je je geduld verliest en uit je slof schiet (en je je vervolgens schuldig voelt omdat je dat deed).

Wat jij niet wilt is autoritair zijn. Zeggen dat iets niet mag. Zeggen dat ze op moeten houden. Zeggen dat er niks te kiezen valt.

Maar: Hoe eerder je duidelijk bent, hoe minder lastig ze zijn. En dat is wat je wel wilt: vrede en tegemoet komen aan hun ontwikkelingsvraag:

‘als ik val, of bang ben, vang jij me dan op? Jaag jij ze dan weg? Durf jij meer dan ik kan? Dat moet ik zien!’

Hoe meer jij durft, hoe meer je kind zichzelf zal vertrouwen, want als het jou vertrouwen kan, durft het meer en als het grenzen krijgt, heeft je kind meer succes-ervaringen.

Wees alsjeblieft niet bang dat je autoritair zou zijn. Je helpt je kind juist, door de wereld veilig te maken. Dat doe je door richting te geven: duidelijk te zeggen wat wel kan en niet, wat gevaarlijk is en veilig en door je kracht te laten zien. Dus als je kind dramt en zeurt: verhef je stem, stel paal en perk en wees niet bang om dat te doen.

Als je op tijd bent kun je zelfs duidelijk zijn met een grapje en langs je neus weg.

‘Nou, Anna durft gewoon veel beter bang te zijn’, verwoordde eens een meisje de moed van haar vriendinnetje. En dat zelfvertrouwen is precies waar het om gaat.

Inmiddels ben ik opgehouden te geloven in de mythe van de ‘peuterpuberteit’, in die zin dat het gepaard moet gaan met driftbuien en veel NEE. Als je de leiding neemt en antwoord geeft op hun vraag naar een krachtig voorbeeld en een duidelijke veilige wereld is er niet veel aan de hand. Je moet alleen niet boos worden. Boos worden is iets anders dan duidelijk zijn. Boos worden acteer je vaak en dan laat je je kracht niet zien, het is nep. Of je hebt te lang gewacht en dan ben je echt kwaad en dat is teveel voor een klein kind. Woede kan het vertrouwen verminderen, duidelijkheid geven is juist de voorwaarde voor ontwikkeling en voor het opbouwen van (zelf)vertrouwen. En als die ontwikkeling de ruimte krijgt, niet gehinderd door het gevecht om duidelijkheid, dan zie je wat ze willen en wonder boven wonder allemaal kunnen, wat er ineens lukt en hoe ze leren durven!